Zawartość koszyka

Czy wiesz, ile wynosi ekwiwalent za odzież roboczą? Jak to obliczyć? Jeśli odzież robocza może się zniszczyć lub w znacznym stopniu zabrudzić, pracodawca powinien ją zapewnić nieodpłatnie swojemu zespołowi. Jest to konieczne również ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub zobowiązania dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy. Teoretycznie koszty prania odzieży roboczej leżą właśnie po stronie pracodawcy. Kodeks pracy dopuszcza jednak czyszczenie odzieży przez pracownika – w takiej sytuacji to firma powinna wypłacić ekwiwalent za pranie. Dowiedz się więcej na ten temat.

Ekwiwalent za pranie odzieży – na czym polega

Zanim przejdziemy do tego, jak obliczyć, ile wynosi ekwiwalent za odzież roboczą, wyjaśnimy, na czym to tak naprawdę polega. Zgodnie z kodeksem pracy pracodawca musi zapewnić pracownikom odzież i obuwie robocze. Co więcej, musi zadbać o czystość tego wyposażenia, ale bardzo często odpowiedzialność za pranie odzieży roboczej spada na pracowników.

Na co pracownicy mogą liczyć w takiej sytuacji? Należy im się ekwiwalent pieniężny za pranie odzieży i obuwia roboczego, czyli równowartość poniesionych kosztów. To samo dotyczy zresztą kosztów naprawy i konserwacji.

Obowiązek zapewnienia obuwia i odzieży roboczej

Kiedy pracodawca ma obowiązek zapewnienia pracownikom odzieży roboczej? Nawet jeśli nie zawsze jest konieczna odzież ochronna, to w wielu miejscach pracy wymaga się takich elementów odzieży jak kamizelka odblaskowa, spodnie np. do warsztatu samochodowego, skarpetki robocze, czy pas narzędziowy lub monterski – wszystko, co oferuje nasz sklep BHP. W takiej sytuacji pracodawca powinien zapewnić swojemu zespołowi odpowiednie wyposażenie. Jest to jego obowiązek, jeśli:

• odzież pracownika może ulec zniszczeniu lub w znacznym stopniu zabrudzić,
• na danym stanowisku pracy obowiązują określone wymagania technologiczne, sanitarne lub dotyczące higienicznych warunków pracy.

W praktyce bardzo często ten obowiązek przejmują pracownicy – nie tylko kupują odpowiednie wyposażenie, ale dbają również o to, by odzież robocza była czysta i służyła im jak najdłużej. Jeśli nie wiesz, w jakich dokładnie sytuacjach, pracownik musi mieć zapewnioną odzież roboczą, sprawdź, jakie normy i wymagania obowiązują w Polskich Normach.

Zobacz: ubrania robocze zimowe

Odzież skażona środkami chemicznymi a ekwiwalent

Ekwiwalent za pranie nie dotyczy środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego skażonych środkami chemicznymi lub promieniotwórczymi albo materiałami biologicznie zakaźnymi – oczywiście jeśli doszło do tego w czasie pracy. Taką odzież ochronną i roboczą należy przechowywać wyłącznie w miejscu do tego przeznaczonym, najpewniej w zakładzie pracy.

To pracodawca odpowiada w takiej sytuacji za pranie, konserwację, odpylanie i odkażanie ubrań oraz obuwia. Oznacza to, że nie może tego powierzyć swoim pracownikom, a wypłata ekwiwalentu w tym przypadku nie obowiązuje.

Ile wynosi ekwiwalent za pranie odzieży roboczej

Jak wysoki może być ekwiwalent za używanie własnej odzieży? Ostateczna kwota zależy od wysokości poniesionych kosztów za:

• media: wodę, ścieki oraz energię elektryczną,
• środki piorące,
• ewentualne skorzystanie z usług pralni.

Na wysokość ekwiwalentu za pranie wpływa również rodzaj i ilość odzieży, stopień i rodzaj zabrudzeń, a także częstotliwość prania (latem ze względu na temperaturę pierze się częściej). Z tego względu stawkę wylicza się indywidualnie dla każdego pracownika i pracowniczki.

Zwrot za pranie odzieży roboczej nie podlega opodatkowaniu i nie wlicza się do podstawy, z której oblicza się składki na ubezpieczenia społeczne. Z tego względu wyliczenia muszą być rzetelne (stąd też indywidualne stawki) – na bazie twardych danych. To ważne, ponieważ decyzja, którą podjął Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku w 2014 roku, wyraźnie pokazuje, że pracodawca musi wypłacać pracownikom ekwiwalent odpowiadający rzeczywistej wartości poniesionych kosztów. W innym przypadku będzie to ryczałt, czyli stawka obowiązująca wszystkich pracowników.

Kto powinien obliczyć, ile wynosi ekwiwalent za pranie odzieży roboczej? To określa pracodawca, natomiast najczęściej odpowiada za to osoba przez niego wskazana.

Ekwiwalent za pranie odzieży roboczej – podsumowanie

Bez względu na to, czy jest to odzież własna pracownika, czy otrzymana od firmy, istnieje obowiązek prania odzieży roboczej. Odpowiada za to albo pracodawca, albo pracownik. Jeśli nie zajmuje się tym firma, pracownikowi przysługuje zwrot za pranie odzieży roboczej. Ekwiwalent nie może mieć stałej wysokości dla wszystkich pracowników – na niektórych stanowiskach praca jest mniej wymagająca dla odzieży, częstotliwość prania jest też sezonowa. Stała kwota byłaby po prostu ryczałtem, a to może zakwestionować Zakład Ubezpieczeń Społecznych, urząd skarbowy lub Państwowa Inspekcja Pracy. To, ile wynosi ekwiwalent za odzież roboczą, jest więc kwestią indywidualną, która wymaga aktualizacji mniej więcej raz w roku.